Data publikacji:  19-09-2017

Zapraszamy przedstawicieli zainteresowanych gmin na spotkanie w ramach konkursu na zadania z zakresu ochrony przyrody dla województwa pomorskiego (edycja 2018) w dniu 26. września br. o godz. 11:00 w siedzibie Funduszu przy ul. Rybaki Górne 8.

Bezpośrednio po spotkaniu przedstawiona zostanie relacja z działań Gminy Kępice, która w partnerstwie z WFOŚiGW w Gdańsku i Nadleśnictwem Warcino realizuje projekt „Ochrona rodzimej przyrody przed inwazją barszczu Sosnowskiego na terenie Gminy Kępice” współfinansowany ze środków RPO Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020.

Usuwanie barszczu Sosnowskiego na terenie Gminy Kępice

Gmina Kępice rozpoczęła zwalczanie barszczu Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi) w 2012 roku, realizując pionierski, pilotażowy projekt dofinansowany ze środków WFOŚiGW w Gdańsku. Doświadczenia zebrane podczas realizacji wskazały na konieczność zaangażowania fachowej pomocy przy planowaniu kolejnych działań, dlatego Gmina zwróciła się o pomoc do Wigierskiego Parku Narodowego, skąd uzyskała doradztwo p. dr. Lecha Krzysztofiaka, który pomógł opracować i zaadaptować do warunków odpowiednie metody walki z barszczem Sosnowskiego. Dzięki temu udało się uzyskać ograniczenie populacji barszczu Sosnowskiego na wybranych powierzchniach testowych – zastosowano zabiegi polegające na koszeniu i mazakowaniu osobników barszczu. Na wybranych obszarach częściowo powstrzymano degradację środowiska powodując powolne odtwarzanie siedlisk rodzimej flory i fauny, które wcześniej zostały zniszczone w wyniku inwazji barszczu Sosnowskiego – gatunku obcego.  Największym jednak efektem było szczegółowe rozpoznanie i inwentaryzacja rozmieszczenia i wielkości populacji barszczu Sosnowskiego na terenie całej Gminy Kępice, ocena zagrożeń dla fauny i flory, w tym dla gatunków i siedlisk objętych różnymi formami ochrony. Oprócz powyższego, istotnym efektem projektu było również podniesienie poziomu wiedzy o biologii, ekologii, znaczeniu i metodach ograniczania populacji barszczu Sosnowskiego wśród lokalnej społeczności.

W chwili obecnej gmina Kępice w partnerstwie z WFOŚiGW w Gdańsku i z Nadleśnictwem Warcino realizuje projekt ,,Ochrona rodzimej przyrody przed inwazją barszczu Sosnowskiego na terenie Gminy Kępice” współfinansowany ze środków RPO Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020. Dzięki wcześniej zdobytym doświadczeniom i posiadanej dokumentacji udało się rozpocząć kompleksową i szeroko zakrojoną walkę z barszczem Sosnowskiego na terenie całej gminy. Ważnym jej aspektem jest uwzględnienie maksymalizacji efektów przy jednoczesnym minimalnym użyciu szkodliwych dla środowiska herbicydów.

Metody i efekty

Do działań zwalczających barszcz Gmina Kępice przystąpiła wiosną 2016 roku, a zakończenie działań nastąpi w październiku 2019 roku. Stosowane są metody kombinowane polegające na chemicznym i mechanicznym usuwaniu roślin barszczu Sosnowskiego - naprzemiennie 7 zabiegów na każdej powierzchni. Działania corocznie rozpoczynają się w kwietniu, a kończą w październiku. W pierwszym roku działań większe powierzchnie gęsto porośnięte barszczem opryskiwane były przy użyciu ciągnika. Aktualnie (w 2017 r.) praktykę te zarzucono ze względu na niepotrzebne zużycie większej ilości herbicydu i niszczenie innych roślin, a nie tylko samego barszczu Sosnowskiego. Oprysk miejscowy, punktowy, z pomocą  ręcznego opryskiwacza wymaga co prawda więcej pracy, ale nie powoduje takich strat w środowisku jak oprysk z ciągnika lub oprysk opryskiwaczem spalinowym. Na obszarach Natura 2000, w pobliżu cieków wodnych oraz w gospodarstwach ekologicznych stosowane są wyłącznie metody mechaniczne. Duże, zwarte łany barszczu są wykaszane, a mniejsze stanowiska usuwane szpadlem, podcinającym szyjki korzeniowe poszczególnych roślin. Podcinanie szyjki korzeniowej przynosi efekt od razu, ponieważ eliminuje daną roślinę natychmiastowo. Efekty kombinowanej metody są wyraźnie dostrzegalne: populacja barszczu Sosnowskiego została znacznie ograniczona, zużycie herbicydów spadło zaś o prawie 50% w stosunku do poprzedniego roku. Metodę podcinania szyjki korzeniowej Gmina stara się stosować wszędzie tam, gdzie pojawiają się pojedyncze rośliny oraz przy niewielkich kępach barszczu.

Po prawie dwuletniej kompleksowej walce z barszczem Sosnowskiego osiągany jest stopniowo zamierzony efekt: nie tylko ograniczenie populacji barszczu Sosnowskiego, ale również odnowa i zachowanie bioróżnorodności i ochrona siedlisk - pojawianie się na powierzchniach, gdzie do tej pory rósł barszcz Sosnowskiego, innych roślin.